Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται και φέτος οι καλοκαιρινές άδειες, καθώς χιλιάδες εργαζόμενοι προγραμματίζουν την ανάπαυσή τους μέσα στους επόμενους μήνες. Το 2026, ωστόσο, υπάρχουν σημεία που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, τόσο ως προς τον τρόπο λήψης της άδειας όσο και ως προς το οικονομικό σκέλος, δηλαδή το επίδομα αδείας. Η αύξηση του κατώτατου μισθού επηρεάζει άμεσα και το ποσό που θα λάβουν οι εργαζόμενοι που αμείβονται με βάση αυτόν. Από τη στιγμή που ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε, συμπαρασύρονται προς τα πάνω και παροχές που συνδέονται με τις αποδοχές, όπως το επίδομα αδείας. Έτσι, οι εργαζόμενοι που βρίσκονται στον κατώτατο μισθό θα δουν φέτος υψηλότερο ποσό σε σχέση με πέρυσι.
Πώς μπορεί να δοθεί η θερινή άδεια
Μία από τις βασικές αλλαγές που απασχολούν εργαζόμενους και εργοδότες αφορά την κατάτμηση της ετήσιας άδειας. Μέχρι πρόσφατα, η άδεια λαμβανόταν συνήθως σε ένα ενιαίο διάστημα ή μπορούσε να χωριστεί σε περιορισμένο αριθμό περιόδων. Πλέον, με τις νέες ρυθμίσεις, δίνεται η δυνατότητα μεγαλύτερης ευελιξίας, καθώς η άδεια μπορεί να «σπάσει» σε περισσότερα τμήματα, έως και τέσσερις διαφορετικές χρονικές περιόδους.
Αυτό δεν σημαίνει, όμως, ότι ο εργαζόμενος μπορεί να παίρνει μεμονωμένες ημέρες όποτε το επιθυμεί, χωρίς κανέναν περιορισμό. Για όσους εργάζονται σε πενθήμερη βάση, τουλάχιστον ένα μέρος της άδειας πρέπει να περιλαμβάνει πέντε συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Αντίστοιχα, για όσους εργάζονται σε εξαήμερη βάση, απαιτούνται έξι συνεχόμενες εργάσιμες ημέρες. Η λογική πίσω από αυτή τη ρύθμιση είναι να εξασφαλιστεί ότι ο εργαζόμενος θα έχει πραγματικό χρόνο ξεκούρασης και όχι απλώς σκόρπιες ημέρες απουσίας από την εργασία.
Πόσες ημέρες άδειας δικαιούται ο εργαζόμενος
Ο αριθμός των ημερών άδειας εξαρτάται από το αν ο εργαζόμενος απασχολείται σε πενθήμερο ή εξαήμερο σύστημα, αλλά και από τα χρόνια προϋπηρεσίας του. Στην πενθήμερη εργασία, η ετήσια άδεια κυμαίνεται συνήθως από 20 έως 26 εργάσιμες ημέρες. Στην εξαήμερη εργασία, ο αριθμός είναι μεγαλύτερος και μπορεί να φτάσει από 24 έως 31 εργάσιμες ημέρες. Σημαντικό είναι ότι στις ημέρες άδειας υπολογίζονται μόνο οι εργάσιμες ημέρες. Αυτό σημαίνει ότι Σαββατοκύριακα ή επίσημες αργίες που παρεμβάλλονται δεν αφαιρούνται από το υπόλοιπο της άδειας, όταν δεν αποτελούν εργάσιμες ημέρες για τον συγκεκριμένο εργαζόμενο.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόβλεψη που αφορά την περίοδο από 1η Μαΐου έως 30 Σεπτεμβρίου. Σε κάθε επιχείρηση, τουλάχιστον το 50% του προσωπικού θα πρέπει να λάβει την άδειά του μέσα σε αυτό το διάστημα. Η ρύθμιση αυτή έχει ως στόχο να διασφαλίσει ότι οι εργαζόμενοι θα μπορούν να αξιοποιούν τη θερινή περίοδο για την ξεκούρασή τους, χωρίς να μετατίθεται συστηματικά η άδειά τους σε λιγότερο επιθυμητές χρονικές περιόδους.
Τι ισχύει αν δεν ληφθεί η άδεια
Η ετήσια άδεια δεν μπορεί να αντικατασταθεί αυθαίρετα από χρήματα ή ρεπό. Ο βασικός κανόνας είναι ότι η άδεια πρέπει να χορηγείται και να λαμβάνεται, καθώς αποτελεί δικαίωμα ξεκούρασης του εργαζομένου. Αν, όμως, ο εργαζόμενος ζητήσει την άδειά του και ο εργοδότης δεν τη χορηγήσει από δική του υπαιτιότητα, τότε μπορεί να προκύψει υποχρέωση καταβολής αποζημίωσης με προσαύξηση. Σε κάθε περίπτωση, το υπόλοιπο της άδειας πρέπει να τακτοποιείται μέχρι τις 31 Μαρτίου του επόμενου έτους. Αν η εργασιακή σχέση λυθεί πριν ο εργαζόμενος πάρει την άδειά του, τότε οι ημέρες που δεν χρησιμοποιήθηκαν καταβάλλονται σε χρήμα.
Πότε πληρώνεται το επίδομα αδείας
Το επίδομα αδείας καταβάλλεται σε όλους τους εργαζόμενους που το δικαιούνται και δεν μπορεί να «σπάσει» σε πολλά τμήματα, όπως μπορεί να συμβεί με την άδεια. Συνήθως καταβάλλεται μαζί με το πρώτο μέρος της άδειας και παραδοσιακά πληρώνεται μέσα στο καλοκαίρι, συχνά μέσα στον Ιούλιο. Για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό, το επίδομα είναι φέτος αυξημένο. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι το ποσό που αναφέρεται είναι μικτό, καθώς υπόκειται σε ασφαλιστικές εισφορές. Αυτό σημαίνει ότι το καθαρό ποσό που θα εμφανιστεί στον τραπεζικό λογαριασμό θα είναι μικρότερο από το μικτό ποσό. Το επίδομα αδείας θεωρείται μέρος των ασφαλιστέων και συντάξιμων αποδοχών, επομένως υπολογίζεται κανονικά για ασφαλιστικούς σκοπούς.
Τι αλλάζει με την προαναγγελία στο ΕΡΓΑΝΗ
Μία ακόμη αλλαγή αφορά τη διαδικασία δήλωσης της άδειας. Η προηγούμενη υποχρέωση προαναγγελίας της άδειας πριν από τη λήψη της καταργείται, μειώνοντας τη γραφειοκρατία για τις επιχειρήσεις. Πλέον, ο εργοδότης μπορεί να δηλώσει την άδεια στο σύστημα ΕΡΓΑΝΗ έως το τέλος του επόμενου μήνα από εκείνον κατά τον οποίο ο εργαζόμενος έλαβε την άδειά του. Η άδεια, δηλαδή, εξακολουθεί να καταγράφεται, αλλά δεν απαιτείται η προηγούμενη δήλωσή της.
Ένα κρίσιμο σημείο που πρέπει να γνωρίζουν οι εργαζόμενοι είναι ότι δεν επιτρέπεται η απόλυση κατά τη διάρκεια της θερινής άδειας. Η προστασία αυτή καλύπτει τον εργαζόμενο όσο βρίσκεται σε νόμιμη άδεια, ενώ δεν μπορεί να γίνει ούτε προειδοποίηση απόλυσης στο συγκεκριμένο διάστημα. Σε περιπτώσεις παραβίασης των δικαιωμάτων τους, οι εργαζόμενοι μπορούν να απευθυνθούν στην Επιθεώρηση Εργασίας. Καταγγελίες μπορούν να γίνουν ακόμη και ανώνυμα ή τηλεφωνικά, ιδίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν φόβοι για αντίποινα.