Ένα νέο βίντεο που κυκλοφορεί στο TikTok και δείχνει ομάδα ανηλίκων να κυνηγιούνται στους δρόμους έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό, επαναφέροντας στο προσκήνιο το ζήτημα της βίας μεταξύ των νέων.
Αν και δεν είναι γνωστές όλες οι συνθήκες κάτω από τις οποίες καταγράφηκε το περιστατικό, οι εικόνες αρκούν για να αναδείξουν ένα φαινόμενο που τα τελευταία χρόνια φαίνεται να γίνεται όλο και πιο συχνό.
Οι συμπλοκές μεταξύ ανηλίκων, τα περιστατικά εκφοβισμού, οι επιθέσεις σε δημόσιους χώρους αλλά και η καταγραφή τους με κινητά τηλέφωνα για δημοσίευση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποτελούν πλέον ένα σοβαρό κοινωνικό ζήτημα που απασχολεί γονείς, εκπαιδευτικούς και τις αρμόδιες αρχές.
Τα λάθος πρότυπα και η επιρροή των social media
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει μία και μοναδική αιτία πίσω από την παραβατικότητα των ανηλίκων. Αντίθετα, πρόκειται για ένα σύνθετο φαινόμενο που επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες.
Η συνεχής έκθεση σε βίαιο περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η επιθυμία για δημοσιότητα μέσω ενός viral βίντεο και η ανάγκη ορισμένων εφήβων να εντυπωσιάσουν την παρέα τους μπορούν να λειτουργήσουν ως παράγοντες που ενισχύουν επικίνδυνες συμπεριφορές.
Παράλληλα, η εξιδανίκευση της επιθετικότητας από ορισμένους influencers ή διαδικτυακές κοινότητες μπορεί να μεταφέρει λανθασμένα πρότυπα στους νέους, ιδιαίτερα όταν απουσιάζει η κριτική σκέψη και η σωστή καθοδήγηση.
Τα οπαδικά κίνητρα
Σε αρκετές περιπτώσεις, οι εντάσεις μεταξύ ανηλίκων συνδέονται και με οπαδικές αντιπαλότητες. Η ταύτιση με μια ομάδα ή έναν σύνδεσμο φιλάθλων μπορεί να οδηγήσει ορισμένους νέους στην υιοθέτηση ακραίων συμπεριφορών, θεωρώντας λανθασμένα ότι η οπαδική βία αποτελεί τρόπο έκφρασης της πίστης στην ομάδα τους.
Η υγιής υποστήριξη μιας αθλητικής ομάδας δεν έχει καμία σχέση με τη βία. Αντίθετα, όταν η οπαδική ταυτότητα χρησιμοποιείται ως αφορμή για επιθέσεις ή συγκρούσεις, οι συνέπειες μπορεί να είναι ιδιαίτερα σοβαρές τόσο για τα θύματα όσο και για τους ίδιους τους ανηλίκους.
Ο ρόλος των γονέων
Οι γονείς παραμένουν ο σημαντικότερος παράγοντας πρόληψης. Η καθημερινή επικοινωνία με τα παιδιά, το ενδιαφέρον για την παρέα τους, η γνώση της δραστηριότητάς τους στο διαδίκτυο και η συζήτηση γύρω από τις αξίες του σεβασμού και της μη βίαιης επίλυσης των διαφορών μπορούν να λειτουργήσουν προστατευτικά.
Εξίσου σημαντικό είναι οι γονείς να αναγνωρίζουν έγκαιρα αλλαγές στη συμπεριφορά των παιδιών τους, όπως αυξημένη επιθετικότητα, απομόνωση ή έντονη ενασχόληση με βίαιο περιεχόμενο, και να ζητούν τη βοήθεια ειδικών όταν το κρίνουν απαραίτητο.
Η ευθύνη είναι συλλογική
Η αντιμετώπιση της βίας των ανηλίκων δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά στις οικογένειες ή στην αστυνομία. Απαιτείται συνεργασία σχολείου, γονέων, τοπικών κοινωνιών, αθλητικών συλλόγων και πολιτείας, ώστε να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον που θα προσφέρει στα παιδιά θετικά πρότυπα, δημιουργικές διεξόδους και ουσιαστική στήριξη.
Κάθε βίντεο που καταγράφει αντίστοιχα περιστατικά αποτελεί υπενθύμιση ότι η πρόληψη είναι πιο σημαντική από την καταστολή. Η καλλιέργεια του σεβασμού, της ενσυναίσθησης και της υπευθυνότητας από μικρή ηλικία είναι ίσως το πιο αποτελεσματικό «όπλο» απέναντι σε ένα φαινόμενο που δεν πρέπει να θεωρηθεί φυσιολογικό.