Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 53 ετών η συγγραφέας Ματίνα (Συρματένια) Παναγιωτελίδου έπειτα από ανεύρυσμα εγκεφάλου, λίγες ημέρες πριν συμπληρώσει το 54ο έτος της ηλικίας της. Οι εκδόσεις Άνω Τελεία γνωστοποίησαν την απώλεια της πεζογράφου με δημόσια ανακοίνωση τους. Όμως τι είναι το ανεύρυσμα που προκάλεσε τον θάνατο της 53χρονης;
Τι είναι το ανεύρυσμα εγκεφάλου
Σύμφωνα με το my.clevelandclinic.org, τo εγκεφαλικό ανεύρυσμα πρόκειται για μία διόγκωση σε μια αδύναμη περιοχή μιας αρτηρίας μέσα ή γύρω από τον εγκέφαλο. Λόγω της συνεχής ροής του αίματος, ωθείται το εξασθενησμένο τμήμα προς τα έξω, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένα εξόγκωμα που μοιάζει με φουσκάλα. Όταν το αίμα εισρέει ορμητικά σε αυτή την διόγκωση, το ανεύρυσμα τεντώνεται ακόμη περισσότερο. Είναι παρόμοιο με το πώς ένα μπαλόνι γίνεται πιο λεπτό και είναι πιο πιθανό να σκάσει καθώς γεμίζει με αέρα.
Τα ανευρύσματα μπορούν να εμφανιστούν οπουδήποτε στον εγκέφαλο, ωστόσο τα περισσότερα από αυτά σχηματίζονται στις κύριες αρτηρίες κατά μήκος της βάσης του κρανίου. Γύρω στο 10% έως 30% των ατόμων που έχουν ανεύρυσμα εγκεφάλου έχουν πολλαπλά ανευρύσματα. Μάλιστα οι πλειονότητα αυτών είναι μικρά και δεν προκαλούν συμπτώματα. Σε περίπτωση που διαρρεύσει ή σπάσει το ανεύρυσμα, θα προκαλέσει αιμορραγία στον εγκέφαλο. Ένα ρήγμα ανευρύσματος εγκεφάλου μπορεί να είναι απειλητικό για τη ζωή και απαιτεί επείγουσα ιατρική περίθαλψη. Όσο περνάει περισσότερος χρόνος με ένα ρήγμα ανευρύσματος, τόσο αυξάνεται η πιθανότητα θανάτου ή αναπηρίας.
Τι συμβαίνει ότι ρήγνυται ένα ανεύρυσμα;
Όταν σπάσει ένα ανεύρισμα, προκαλούνται αιμορραγίες στον περιβάλλοντα εγκεφαλικό ιστό. Το αίμα μπορεί να ασκήσει υπερβολική πίεση στον εγκεφαλικό ιστό με αποτέλεσμα να πρηστεί ο εγκέφαλος. Αυτό συνήθως προκαλεί σοβαρό εγκέφαλο.
Ένα ρήγμα ανευρύσματος εγκεφάλου μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα υγείας όπως:
- Υπαραχνοειδής αιμορραγία (ΥΑΑ): Αιμορραγία στην περιοχή μεταξύ του εγκεφάλου και των λεπτών ιστών που τον καλύπτουν και τον προστατεύουν (το αραχνοειδές στρώμα). Περίπου το 90% των ΥΑΑ οφείλονται σε ρήξη ανευρυσμάτων εγκεφάλου.
- Αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο: Αιμορραγία στον χώρο μεταξύ του κρανίου και του εγκεφάλου.
Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη εγκεφαλική βλάβη ή άλλες επιπλοκές όπως: - Αγγειοσπασμός: Αυτό συμβαίνει όταν τα αιμοφόρα αγγεία στενεύουν ή συστέλλονται και λιγότερο οξυγόνο φτάνει στον εγκέφαλό.
- Υδροκέφαλος: Αυτό συμβαίνει όταν η συσσώρευση εγκεφαλονωτιαίου υγρού ή αίματος γύρω από τον εγκέφαλό ασκεί αυξημένη πίεση σε αυτόν.
- Κρίσεις: Μια κρίση είναι μια προσωρινή, ανεξέλεγκτη αύξηση της ηλεκτρικής δραστηριότητας στον εγκέφαλό. Μπορεί να επιδεινώσει την εγκεφαλική βλάβη λόγω ρήξης ανευρύσματος.
- Κώμα: Κατάσταση παρατεταμένης απώλειας των αισθήσεων. Μπορεί να διαρκέσει από ημέρες έως εβδομάδες.
- Θάνατος: Τα ρήγματα ανευρύσματος εγκεφάλου οδηγούν σε θάνατο σε περίπου 50% των περιπτώσεων.
Ποιοι επηρεάζονται περισσότερο;
Τα ανευρύσματα εγκεφάλου μπορούν να επηρεάσουν οποιονδήποτε και σε οποιαδήποτε ηλικία. Ωστόσο είναι πιθανότερο να επηρεάσουν άτομα ηλικίας μεταξύ 30 και 60 ετών, ενώ παρουσιάζεται συχνότερα στις γυναίκες. Τα συμπτώματα ενός ρήγματος ανευρύσματος περιλαμβάνουν κεραυνοβόλο πονοκέφαλο, ναυτία, έμετο, δυσκαμψία στον αυχένα, προβλήματα όρασης, ευαισθησία στο φως. Τα συμπτώματα του ανευρύσματος εγκεφάλου ποικίλλουν ανάλογα με το αν είναι μη ρήγμα ή ρήγμα.
Τα συμπτώματα ρήξης ανευρύσματος περιλαμβάνουν:
- Κεραυνοβόλο πονοκέφαλο (αιφνίδια έναρξη και σοβαρή, που συχνά περιγράφεται ως «Ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής μου»).
- Ναυτία και έμετο.
- Δυσκαμψία στον αυχένα.
- Θολή ή διπλή όραση.
- Ευαισθησία στο φως (φωτοφοβία).
- Επιληπτικές κρίσεις.
- Πεσμένο βλέφαρο και διασταλμένη κόρη.
- Πόνος πάνω και πίσω από το μάτι.
- Σύγχυση.
- Αδυναμία ή/και μούδιασμα.
- Απώλεια συνείδησης.
Συμπτώματα ενός μη ρήγματος ανευρύσματος εγκεφάλου
Συνήθως τα περισσότερα άθικτα ανευρύσματα εγκεφάλου δεν προκαλούν συμπτώματα. Σε περίπτωση που γίνουν αρκετά μεγάλα, η διόγκωση στην αρτηρία μπορεί να ασκήσει πίεση στα κοντινότερα νεύρα ή στον εγκεφαλικό ιστό, όπου προκαλεί τα εξής συμπτώματα:
- Πονοκεφάλους.
- Αλλαγές στην όραση.
- Διευρυμένη (διασταλμένη) κόρη.
- Μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα στο κεφάλι ή το πρόσωπό σας.
- Πόνο πάνω και πίσω από το μάτι σας.
- Επιληπτικές κρίσεις.
Τα ανευρύσματα εγκεφάλου αναπτύσσονται όταν τα τοιχώματα μιας αρτηρίας στον εγκέφαλό γίνονται λεπτά και αδύναμα. Συνήθως σχηματίζονται σε σημεία διακλάδωσης των αρτηριών.