Σαν σήμερα, στις 2 Ιουλίου 2015, η Moody’s υποβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας, επικαλούμενη τους αυξημένους κινδύνους που συνδέονταν με το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου και την αβεβαιότητα για την πορεία της χώρας.
Η 2α Ιουλίου 2015 αποτελεί μία από τις πιο καθοριστικές ημερομηνίες της ελληνικής οικονομικής κρίσης. Σαν σήμερα, ο διεθνής οίκος αξιολόγησης Moody’s ανακοίνωσε την υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας, λίγες μόλις ημέρες πριν από το κρίσιμο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, σε μια περίοδο όπου η χώρα βρισκόταν αντιμέτωπη με πρωτοφανή οικονομική και πολιτική αβεβαιότητα.
Η απόφαση αυτή ήρθε σε μια συγκυρία κατά την οποία οι τράπεζες είχαν ήδη κλείσει, είχαν επιβληθεί περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων (capital controls) και η αγωνία των πολιτών για την επόμενη ημέρα κορυφωνόταν.
Η απόφαση της Moody’s
Στις 2 Ιουλίου 2015, η Moody’s ανακοίνωσε ότι υποβαθμίζει το μακροπρόθεσμο κρατικό αξιόχρεο της Ελλάδας από Caa2 σε Caa3, διατηρώντας παράλληλα αρνητική προοπτική (negative outlook).
Την ίδια στιγμή, ο οίκος διατήρησε αμετάβλητη τη βραχυπρόθεσμη αξιολόγηση της χώρας στη βαθμίδα Not Prime (NP).
Στην ανακοίνωσή της, η Moody’s εξηγούσε ότι η υποβάθμιση αντανακλούσε τους αυξημένους κινδύνους που δημιουργούσε η διεξαγωγή του δημοψηφίσματος, αλλά και την αβεβαιότητα γύρω από τις διαπραγματεύσεις της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαίους εταίρους και τους διεθνείς πιστωτές.
Το δημοψήφισμα που καθήλωσε τη χώρα
Η ανακοίνωση της Moody’s έγινε μόλις τρεις ημέρες πριν από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015, στο οποίο οι Έλληνες πολίτες κλήθηκαν να αποφασίσουν εάν αποδέχονται ή απορρίπτουν την πρόταση των θεσμών για νέο πρόγραμμα στήριξης.
Η απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε δημοψήφισμα είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές, ενώ είχε οδηγήσει σε σημαντική αύξηση της αβεβαιότητας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και τη θέση της χώρας στην Ευρωζώνη.
Capital controls και κλειστές τράπεζες
Εκείνες τις ημέρες, η καθημερινότητα των πολιτών είχε αλλάξει δραματικά. Οι ελληνικές τράπεζες παρέμεναν κλειστές, ενώ είχαν τεθεί σε ισχύ οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων. Οι αναλήψεις μετρητών από τα ΑΤΜ είχαν περιοριστεί στα 60 ευρώ ημερησίως, δημιουργώντας μεγάλες ουρές έξω από τα τραπεζικά καταστήματα και τα μηχανήματα ανάληψης.
Παράλληλα, επιχειρήσεις αντιμετώπιζαν σοβαρές δυσκολίες στις συναλλαγές με το εξωτερικό, ενώ η αβεβαιότητα επηρέαζε σχεδόν κάθε τομέα της οικονομικής δραστηριότητας.
Οι συνέπειες της υποβάθμισης
Η υποβάθμιση από τη Moody’s θεωρήθηκε ακόμη ένα πλήγμα για την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας στις διεθνείς αγορές.
Οι οίκοι αξιολόγησης παρακολουθούσαν στενά τις πολιτικές εξελίξεις, εκτιμώντας ότι υπήρχε αυξημένος κίνδυνος αθέτησης των υποχρεώσεων της χώρας αλλά και πιθανής επιδείνωσης της σχέσης της με τους ευρωπαίους εταίρους.
Παράλληλα, η αρνητική προοπτική που διατηρούσε η Moody’s άφηνε ανοικτό το ενδεχόμενο νέας υποβάθμισης, εφόσον οι συνθήκες επιδεινώνονταν ακόμη περισσότερο.
Μια ημερομηνία που σημάδεψε την ελληνική οικονομία
Η 2α Ιουλίου 2015 καταγράφεται ως μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές της δεκαετούς οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα. Η υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας από τη Moody’s αποτύπωσε με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο το κλίμα αβεβαιότητας που επικρατούσε εκείνες τις ημέρες, λίγο πριν από το ιστορικό δημοψήφισμα.
Έντεκα χρόνια αργότερα, το συγκεκριμένο γεγονός εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς για οικονομολόγους και πολιτικούς αναλυτές, καθώς υπενθυμίζει πόσο άμεσα μπορούν οι πολιτικές εξελίξεις να επηρεάσουν την οικονομία, τις αγορές και την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών.