Το μυαλό και το σώμα βρίσκονται σε συνεχή επικοινωνία. Το έντονο άγχος, η χρόνια στενοχώρια, η πίεση και τα ψυχολογικά τραύματα δεν επηρεάζουν μόνο τη διάθεσή μας, αλλά μπορούν να έχουν αντίκτυπο και στη σωματική υγεία. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι όλες οι ασθένειες προκαλούνται αποκλειστικά από ψυχολογικούς παράγοντες.
Οι ειδικοί εξηγούν ότι το χρόνιο στρες μπορεί να συμβάλει στην εμφάνιση ή την επιδείνωση ορισμένων παθήσεων, καθώς επηρεάζει το ανοσοποιητικό σύστημα, τις ορμόνες και τη λειτουργία πολλών οργάνων.
Πώς επηρεάζει το άγχος τον οργανισμό;
Όταν ο οργανισμός βρίσκεται για μεγάλο χρονικό διάστημα σε κατάσταση στρες, αυξάνονται οι ορμόνες όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη. Αν αυτή η κατάσταση διαρκέσει για εβδομάδες ή μήνες, μπορεί να επηρεάσει:
Το καρδιαγγειακό σύστημα
Το πεπτικό σύστημα
Το ανοσοποιητικό
Τον ύπνο
Τη συγκέντρωση και τη μνήμη
Παθήσεις που μπορεί να επηρεάζονται από ψυχολογικούς παράγοντες
Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (IBS)
Το έντονο άγχος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που μπορούν να πυροδοτήσουν κοιλιακό πόνο, φούσκωμα, διάρροια ή δυσκοιλιότητα σε άτομα με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.
Πονοκέφαλοι και ημικρανίες
Οι πονοκέφαλοι τάσεως αλλά και πολλές κρίσεις ημικρανίας σχετίζονται συχνά με έντονη ψυχολογική πίεση.
Υπέρταση
Το χρόνιο στρες μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης και να επιβαρύνει την καρδιαγγειακή υγεία, ιδιαίτερα όταν συνδυάζεται με ανθυγιεινές συνήθειες.
Δερματικές παθήσεις
Η ψωρίαση, το έκζεμα, η κνίδωση και η ακμή συχνά επιδεινώνονται σε περιόδους έντονου άγχους.
Μυοσκελετικοί πόνοι
Ο χρόνιος πόνος στον αυχένα, στους ώμους και στη μέση μπορεί να σχετίζεται με συνεχή μυϊκή ένταση λόγω στρες.
Διαταραχές ύπνου
Το άγχος αποτελεί μία από τις συχνότερες αιτίες αϋπνίας, διακοπτόμενου ύπνου και μη ποιοτικής ξεκούρασης.
Εξασθένηση του ανοσοποιητικού
Το παρατεταμένο στρες μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα του ανοσοποιητικού συστήματος, αυξάνοντας την ευαισθησία σε λοιμώξεις.
Τι είναι τα ψυχοσωματικά συμπτώματα;
Ψυχοσωματικά ονομάζονται τα πραγματικά σωματικά συμπτώματα που επηρεάζονται ή επιδεινώνονται από ψυχολογικούς παράγοντες. Δεν είναι «φανταστικά» ούτε σημαίνει ότι ο ασθενής προσποιείται. Τα συμπτώματα είναι υπαρκτά και μπορεί να περιλαμβάνουν:
Ταχυκαρδία
Δύσπνοια
Ζάλη
Πόνο στο στήθος
Κόμπο στο στομάχι
Μυϊκούς πόνους
Κόπωση
Πότε χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση;
Κάθε νέο ή επίμονο σύμπτωμα πρέπει πρώτα να αξιολογείται από γιατρό ώστε να αποκλειστεί κάποια οργανική πάθηση. Μόνο αφού ολοκληρωθεί ο απαραίτητος έλεγχος μπορεί να εξεταστεί ο ρόλος του στρες ή άλλων ψυχολογικών παραγόντων.
Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;
Η διαχείριση του άγχους μπορεί να βοηθήσει σημαντικά τόσο τη σωματική όσο και την ψυχική υγεία. Χρήσιμες πρακτικές είναι:
Τακτική σωματική άσκηση.
Ποιοτικός ύπνος.
Ισορροπημένη διατροφή.
Τεχνικές χαλάρωσης και αναπνοών.
Συζήτηση με ειδικό ψυχικής υγείας όταν το άγχος γίνεται δύσκολο να διαχειριστεί.
Η ψυχική και η σωματική υγεία αποτελούν δύο όψεις του ίδιου νομίσματος. Η έγκαιρη αναγνώριση του άγχους και η σωστή αντιμετώπισή του μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής και, σε πολλές περιπτώσεις, να μειώσουν την ένταση ή τη συχνότητα διαφόρων σωματικών συμπτωμάτων.