Βαθιά συγκίνηση έχει προκαλέσει στη Λέσβο η είδηση του θανάτου του Πρωτοπρεσβύτερου των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Μανταμάδο, Ευστράτιου Δήσσου, μιας προσωπικότητας που ταυτίστηκε όσο λίγοι με το ιστορικό προσκύνημα του Ταξιάρχη και άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα τόσο στην εκκλησιαστική όσο και στην κοινωνική ζωή του νησιού. Ο ιερέας εντοπίστηκε χωρίς τις αισθήσεις του να επιπλέει στη θαλάσσια περιοχή της Πεδής, στη βορειοανατολική Λέσβο, αργά το απόγευμα της Δευτέρας. Η είδηση της απώλειάς του προκάλεσε θλίψη στους κατοίκους του νησιού αλλά και σε χιλιάδες πιστούς από κάθε γωνιά της Ελλάδας, οι οποίοι τον γνώριζαν μέσα από την πολυετή διακονία του στο σημαντικότερο προσκύνημα της περιοχής.
Μια ζωή αφιερωμένη στον Ταξιάρχη Μανταμάδου
Ο παπα-Στρατής, όπως τον αποκαλούσαν με αγάπη οι περισσότεροι, υπηρέτησε επί δεκαετίες στον Ιερό Προσκυνηματικό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών στο Μανταμάδο, αποτελώντας σημείο αναφοράς για την τοπική Εκκλησία αλλά και για τους χιλιάδες προσκυνητές που επισκέπτονταν κάθε χρόνο τον ιστορικό ναό. Η παρουσία του στον συγκεκριμένο χώρο ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και από τότε αφιέρωσε όλες του τις δυνάμεις στη φροντίδα, την ανάδειξη και τη διατήρηση του προσκυνήματος, το οποίο αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους λατρείας της Ορθοδοξίας στο Αιγαίο. Η πολυετής του διακονία δεν περιορίστηκε αποκλειστικά στα θρησκευτικά του καθήκοντα. Αντιθέτως, επιδίωξε να συνδέσει την Εκκλησία με την καθημερινότητα της τοπικής κοινωνίας, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες που είχαν ουσιαστικό κοινωνικό και φιλανθρωπικό χαρακτήρα.
Ο Ευστράτιος Δήσσος γεννήθηκε στη Μήθυμνα στις 8 Νοεμβρίου 1938. Από νεαρή ηλικία ακολούθησε τον δρόμο της Εκκλησίας και το 1966 χειροτονήθηκε διάκονος, ενώ λίγο αργότερα έλαβε τον δεύτερο βαθμό της ιεροσύνης ως πρεσβύτερος. Η πρώτη του τοποθέτηση ήταν στην Πελόπη, χωριό που βρίσκεται κοντά στον Μανταμάδο. Η διακονία του εκεί υπήρξε το πρώτο σημαντικό κεφάλαιο της εκκλησιαστικής του πορείας, πριν αναλάβει την ευθύνη του ιστορικού προσκυνήματος, όπου έμελλε να συνδέσει το όνομά του με ένα πολυδιάστατο έργο.
Κατά τη διάρκεια της πολυετούς παρουσίας του στον Ταξιάρχη, υλοποιήθηκαν σημαντικές παρεμβάσεις τόσο στον ναό όσο και στις υποδομές της περιοχής. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις εργασίες συντήρησης και ανακαίνισης του προσκυνήματος, ώστε να διαφυλαχθεί η ιστορική και πνευματική του αξία για τις επόμενες γενιές. Παράλληλα, ο παπα-Στρατής ανέπτυξε έντονη κοινωνική δράση, δημιουργώντας δομές που είχαν ως βασικό στόχο τη στήριξη των ανθρώπων που αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσκολίες ή βρίσκονταν σε ευάλωτη θέση. Ξεχωριστή θέση στο έργο του κατείχε η δημιουργία της «Στέγη αγάπης», μέσα από την οποία ηλικιωμένοι της περιοχής λάμβαναν καθημερινά δωρεάν γεύματα και ουσιαστική φροντίδα.
Επιπλέον, πρωτοστάτησε στην ανέγερση σύγχρονου γηροκομείου, ενώ συνέβαλε στη λειτουργία οικοτροφείου για αριστούχους μαθητές Γυμνασίου, δίνοντας την ευκαιρία σε νέους ανθρώπους να συνεχίσουν τις σπουδές τους υπό καλύτερες συνθήκες. Δεν περιορίστηκε όμως μόνο στην κοινωνική προσφορά. Με δική του πρωτοβουλία πραγματοποιήθηκαν τεχνικά έργα στην ευρύτερη περιοχή του προσκυνήματος, μεταξύ των οποίων και η αποκατάσταση του ποταμού που διέρχεται δίπλα από τον ναό, συμβάλλοντας στη συνολική αναβάθμιση της περιοχής.
Ο εκλιπών δεν υπήρξε μόνο ιερέας και κοινωνικός λειτουργός, αλλά και άνθρωπος με έντονο ενδιαφέρον για την ιστορία και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου του. Ασχολήθηκε συστηματικά με τη συλλογή και την καταγραφή της παράδοσης του Μανταμάδου, φροντίζοντας να διασωθούν στοιχεία της τοπικής ιστορίας που διαφορετικά θα κινδύνευαν να χαθούν με το πέρασμα του χρόνου. Παράλληλα, προχώρησε στη συγγραφή βιβλίων και ημερολογίων-λευκωμάτων αφιερωμένων στην ιστορία, τα έθιμα και την πνευματική σημασία της περιοχής, προσφέροντας πολύτιμο υλικό τόσο στους κατοίκους όσο και στους ερευνητές της λεσβιακής παράδοσης.
Η προσφορά του αναγνωρίστηκε και από την Εκκλησία. Το 1978 του απονεμήθηκε το οφίκιο του Πρωτοπρεσβυτέρου από τον αείμνηστο Μητροπολίτη Μηθύμνης Ιάκωβο, ως αναγνώριση της μέχρι τότε πορείας και της αφοσίωσής του στην ιερατική διακονία. Αργότερα, κατά τις επισκέψεις του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου στη Λέσβο και ειδικότερα στην Καλλονή και τον Μανταμάδο, τιμήθηκε με τον Σταυρό της Μεγάλης του Χριστού Εκκλησίας, μία ιδιαίτερα σημαντική διάκριση που απονέμεται σε πρόσωπα με ξεχωριστή εκκλησιαστική και κοινωνική προσφορά.
Πέρα από το εκκλησιαστικό και κοινωνικό του έργο, ο Ευστράτιος Δήσσος ήταν ένας άνθρωπος βαθιά δεμένος με την οικογένειά του. Αφήνει πίσω του τα τρία παιδιά του, την Ελένη, τον Παναγιώτη, ο οποίος υπηρετεί σήμερα ως Αντιδήμαρχος Δυτικής Λέσβου, καθώς και τον Μιχαήλ-Άνθιμο, που κατέχει τη θέση του Αντιπεριφερειάρχη Βορείου Αιγαίου.