Πρόκειται για ένα ανησυχητικό και σε μεγάλο βαθμό ανεξήγητο φαινόμενο που έχει τραβήξει την προσοχή ερευνητών από το Memorial Sloan Kettering Cancer Center (MSK). Γιατί ολοένα και περισσότεροι νέοι κάτω των 50 ετών διαγιγνώσκονται με περισσότερες από δώδεκα μορφές καρκίνου σε ολόκληρο τον κόσμο; Η τάση αυτή είναι ιδιαίτερα έντονη στις γυναίκες, σύμφωνα με στοιχεία της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας που δημοσιεύθηκαν τον Ιανουάριο του 2025, τα οποία δείχνουν ότι τα ποσοστά εμφάνισης καρκίνου «στις γυναίκες κάτω των 50 ετών είναι πλέον 82% υψηλότερα σε σχέση με τους άνδρες της ίδιας ηλικίας, από 51% το 2002».
Οι μορφές καρκίνου που αυξάνονται στους νέους
Άνδρες και γυναίκες στην πιο παραγωγική ηλικία της ζωής τους διαγιγνώσκονται ολοένα και συχνότερα με σοβαρές μορφές καρκίνου, όπως καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού, του προστάτη, της μήτρας, του στομάχου (γαστρικό), του παγκρέατος και άλλους. Μία εκτίμηση προβλέπει ότι τα περιστατικά καρκίνου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα θα αυξηθούν παγκοσμίως κατά 30% από το 2019 έως το 2030.
«Αυτό είναι σοβαρό και ανησυχητικό», αναφέρει η Shari Goldfarb, MD, ογκολόγος μαστού και διευθύντρια του προγράμματος MSK για νέες γυναίκες με καρκίνο μαστού. «Δεν πρόκειται για μια παροδική τάση», σημειώνει η Andrea Cercek, MD, γαστρεντερολόγος ογκολόγος και συνδιευθύντρια του Κέντρου για νεαρούς ασθενείς με καρκίνο του παχέος εντέρου και γαστρεντερικού. «Όσο περισσότερα δεδομένα συλλέγουμε, τόσο πιο ξεκάθαρο γίνεται ότι αυτό είναι πραγματικό φαινόμενο».
Η αύξηση του καρκίνου του παχέος εντέρου και οι νέες οδηγίες
Η αύξηση των περιστατικών καρκίνου του παχέος εντέρου σε νεότερους ανθρώπους οδήγησε μεγάλους ιατρικούς οργανισμούς να μειώσουν την ηλικία έναρξης του προσυμπτωματικού ελέγχου από τα 50 στα 45 έτη. Έρευνα της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο του 2025 έδειξε ότι η αλλαγή αυτή αύξησε τον προληπτικό έλεγχο κατά 62% στις ηλικίες 45 έως 50 ετών.
Ταυτόχρονα, τα διαγνωσμένα περιστατικά στην ηλικιακή αυτή ομάδα αυξήθηκαν από 1% σε 12%. Ωστόσο, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι αυτό θεωρείται θετική εξέλιξη, καθώς οι καρκίνοι εντοπίζονται νωρίτερα, όταν είναι πιο εύκολα αντιμετωπίσιμοι.
Η παχυσαρκία και ο τρόπος ζωής στο μικροσκόπιο
Μία από τις βασικές υποθέσεις για την αύξηση των κρουσμάτων είναι η παχυσαρκία, η κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων και ο καθιστικός τρόπος ζωής. Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ανησυχητική αύξηση των περιστατικών καρκίνου –όπως του παχέος εντέρου– σε νέες γυναίκες και άτομα νεαρής ηλικίας δεν μπορεί να αποδοθεί σε μία και μόνο ξεκάθαρη αιτία. Αν και η παχυσαρκία είναι γνωστό ότι προκαλεί φλεγμονή που συνδέεται με την καρκινογένεση, η δρ Goldfarb και ο δρ Robin Mendelsohn επισημαίνουν ότι πολλοί νέοι ασθενείς δεν παρουσιάζουν τους κλασικούς παράγοντες κινδύνου, όπως το κάπνισμα ή το αυξημένο βάρος. Αντίθετα, η επιστημονική κοινότητα στρέφει την προσοχή της σε έναν συνδυασμό πολλαπλών παραγόντων, με τη δρ Cercek να υπογραμμίζει ως επικρατέστερη θεωρία την έκθεση σε περιβαλλοντικές αλλαγές που επηρεάζουν όσους γεννήθηκαν από τη δεκαετία του 1950 και μετά. Οι ερευνητές εξετάζουν πλέον ευρύτερες τάσεις, όπως η παράλληλη αύξηση της αθηροσκλήρωσης σε νεότερες ηλικίες, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι σύγχρονες συνθήκες και ο τρόπος ζωής επηρεάζουν συνολικά και πολυεπίπεδα την υγεία των νέων γενεών.
Ο ρόλος του μικροβιώματος
Μια νέα ερευνητική κατεύθυνση αφορά το μικροβίωμα του εντέρου, δηλαδή το σύνολο των μικροοργανισμών που ζουν στο πεπτικό σύστημα. Σύμφωνα με προκαταρκτικά δεδομένα, οι νεότεροι ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου παρουσιάζουν μικρότερη μικροβιακή ποικιλότητα σε σχέση με τους μεγαλύτερους, γεγονός σημαντικό καθώς η μεγαλύτερη ποικιλία συνήθως σχετίζεται με καλύτερη υγεία. Όπως αναφέρει ο δρ Mendelsohn, για την κατανόηση αυτής της διαφοράς εξετάζονται παράγοντες όπως η διατροφή, τα αντιβιοτικά και οι πρώιμες επιδράσεις από την παιδική ηλικία. Παράλληλα, οι επιστήμονες ερευνούν αν ο καρκίνος σε νεαρή ηλικία είναι βιολογικά διαφορετικός ή πιο επιθετικός. Στο πεδίο αυτό, έρευνα της δρ Cercek δείχνει ότι οι ασθενείς με καρκίνο παχέος εντέρου ανταποκρίνονται παρόμοια στη χημειοθεραπεία ανεξαρτήτως ηλικίας, εντούτοις άλλες μορφές, όπως ο καρκίνος του μαστού, εμφανίζουν συχνότερα πιο επιθετικούς υποτύπους στις νεότερες γυναίκες, όπως είναι οι τριπλά αρνητικοί και οι HER2-θετικοί καρκίνοι.
Καρκίνος μαστού και παράγοντες κινδύνου
Η δρ Goldfarb σημειώνει ότι ορισμένοι παράγοντες κινδύνου φαίνεται να αυξάνονται στις νεότερες ηλικίες, όπως η μεγαλύτερη έκθεση σε ορμόνες λόγω νωρίτερης έναρξης της εμμήνου ρύσεως και καθυστερημένης τεκνοποίησης. Ωστόσο, τονίζει ότι ούτε αυτό ούτε η παχυσαρκία επαρκούν για να εξηγήσουν πλήρως την αύξηση των περιστατικών επιθετικών μορφών καρκίνου του μαστού.
Η επόμενη μέρα της έρευνας
Οι επιστήμονες του MSK συνεχίζουν την έρευνα αξιοποιώντας κάθε διαθέσιμο εργαλείο, από αναλύσεις τρόπου ζωής έως γενετικό έλεγχο και σύγχρονες μοριακές τεχνικές. Παράλληλα, υπογραμμίζουν τη σημασία της ολιστικής προσέγγισης στη φροντίδα των νεότερων ασθενών, συμπεριλαμβανομένων θεμάτων όπως η γονιμότητα, η ψυχολογική υποστήριξη, η εργασία και η κοινωνική ζωή.
«Όταν ένας άνθρωπος διαγιγνώσκεται με καρκίνο, ολόκληρος ο κόσμος του αλλάζει», αναφέρει η δρ Goldfarb. «Στόχος μας δεν είναι μόνο η θεραπεία της ασθένειας, αλλά και η υποστήριξη της συνολικής ζωής του ασθενούς».