Ιδιαίτερη ημέρα είναι η σημερινή, Τρίτη 1η Σεπτεμβρίου, για την Ορθόδοξη Εκκλησία, καθώς το εορτολόγιο περιλαμβάνει τη μνήμη πολλών Αγίων και μαζί δεκάδες ονόματα που έχουν την ονομαστική τους εορτή. Σήμερα τιμώνται, μεταξύ άλλων, οι Αγίες Τεσσαράκοντα Παρθένες και Ασκήτριες μαζί με τον διδάσκαλό τους Αμμούν, ο Άγιος Ιησούς του Ναυή, ο Όσιος Μελέτιος ο Νέος και ο Όσιος Συμεών ο Στυλίτης. Παράλληλα, η 1η Σεπτεμβρίου έχει ξεχωριστή θέση στο εκκλησιαστικό ημερολόγιο, καθώς σηματοδοτεί την Αρχή της Ινδίκτου και την έναρξη του νέου εκκλησιαστικού έτους.
Ποιοι έχουν σήμερα την ονομαστική τους εορτή
Η πρώτη ημέρα του Σεπτεμβρίου συνοδεύεται από έναν ιδιαίτερα μεγάλο κατάλογο ονομάτων. Πολλά από αυτά συνδέονται με τις Αγίες Τεσσαράκοντα Παρθένες, ενώ στο εορτολόγιο συναντώνται τόσο πολύ γνωστά όσο και σπανιότερα ονόματα. Σήμερα γιορτάζουν: Αδαμάντιος, Αδάμος, Αδάμας, Διαμαντής, Αδαμαντία, Αμάντα, Άντα, Διαμάντω, Ρουμπίνη, Μαντώ, Αθηνά, Ακριβή, Αντιγόνη, Γόνη, Ασπασία, Αφροδίτη, Φρέγια, Διώνη, Διόνη, Δωδώνη, Ελπινίκη, Ερασμία, Ερατώ, Τέτη, Ευτέρπη, Θάλεια, Θεανώ, Θεονύμφη, Καλλιρόη, Καλλιρρόη, Καλλίστη, Κλειώ, Κλεονίκη, Κλεοπάτρα, Πάτρα, Πατρούλα, Πατρίτσα, Κοραλία, Ραλλία, Ραλία, Ραλλού, Ραλού, Ράλλης, Μαργαρίτα, Ρίτα, Μαργαρίτης, Μαριάνθη, Μελπομένη, Μέλπω, Μόσχω, Μοσχούλα, Ουρανία, Ράνια, Πανδώρα, Πηνελόπη, Μπηλιώ, Μπιλιώ, Πίτσα, Πολύμνια, Πολυνίκη, Πολύνα, Πόλυ, Σαπφώ, Τερψιχόρη, Χάιδω, Χαϊδευτός, Χαρίκλεια, Χαρά, Χαρούλα, Ιησούς, Μελέτιος, Μελέτης, Μελετία, Μελετούλα, Μελετίνα, Συμεών, Συμεώνης, Σύμος, Συμεωνή, Συμεωνία, Συμεώνα, Σύμη, Ισμήνη και Πολυτίμη.
Ξεχωριστή θέση στη σημερινή ημέρα κατέχει η μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα Παρθένων και Ασκητριών και του διδασκάλου τους, Αμμούν. Οι πληροφορίες που έχουν διασωθεί σχετικά με τη ζωή τους πριν από το μαρτύριό τους είναι περιορισμένες. Η παράδοση τοποθετεί τη δράση τους στην Αδριανούπολη της Θράκης, σε μία εποχή κατά την οποία ο Λικίνιος κυριαρχούσε στο ανατολικό τμήμα της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και οι Χριστιανοί αντιμετώπιζαν διωγμούς. Οι σαράντα γυναίκες είχαν αφιερώσει τη ζωή τους στην πίστη και την άσκηση, έχοντας ως πνευματικό διδάσκαλο τον Αμμούν.
Περίπου το 305 μ.Χ., σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, συνελήφθησαν με εντολή του ηγεμόνα Βάβδου εξαιτίας της χριστιανικής τους πίστης. Τους ζητήθηκε να την αρνηθούν και να στραφούν στη λατρεία των ειδώλων, κάτι που αρνήθηκαν. Ανάμεσά τους βρισκόταν η Κελσίνα, η οποία ομολόγησε ανοιχτά την πίστη της και κάλεσε τις υπόλοιπες γυναίκες, μαζί με τον Αμμούν, στο σπίτι της προκειμένου να προσευχηθούν και να προετοιμαστούν για όσα επρόκειτο να ακολουθήσουν. Όταν οδηγήθηκαν ξανά ενώπιον του ηγεμόνα, παρέμειναν αμετακίνητες στην απόφασή τους.
Σύμφωνα με την παράδοση, ακολούθησαν βασανιστήρια τόσο για τις γυναίκες όσο και για τον διδάσκαλό τους. Ο Αμμούν υπέστη σκληρές δοκιμασίες, όμως επέζησε και τελικά οδηγήθηκε μαζί με τις μαθήτριές του προς την Ηράκλεια, όπου βρισκόταν ο Λικίνιος. Εκεί η δοκιμασία τους συνεχίστηκε. Η παράδοση αναφέρει ότι δόθηκε εντολή να ριχτούν στα θηρία. Οι γυναίκες και ο Αμμούν στάθηκαν σε προσευχή, όμως τα ζώα δεν τους επιτέθηκαν. Στη συνέχεια αποφασίστηκε να οδηγηθούν στη φωτιά. Πριν από το μαρτύριό τους, σύμφωνα πάντα με την εκκλησιαστική παράδοση, προφήτευσαν την επικράτηση του Μεγάλου Κωνσταντίνου και τη μελλοντική εξάπλωση του Χριστιανισμού.
Δέκα από τις γυναίκες οδηγήθηκαν στις φλόγες, ενώ οκτώ αποκεφαλίστηκαν μαζί με τον Αμμούν. Οι υπόλοιπες υπέστησαν διαφορετικά μαρτύρια, παραμένοντας μέχρι το τέλος πιστές στις πεποιθήσεις τους. Η μνήμη τους έχει καθιερωθεί να τιμάται από την Ορθόδοξη Εκκλησία την 1η Σεπτεμβρίου. Τα ονόματα που αποδίδονται στις σαράντα παρθένες είναι: Αδαμαντίνη, Αθηνά, Ακριβή, Αντιγόνη, Αριβοία, Ασπασία, Αφροδίτη, Διόνη, Δωδώνη, Ελπινίκη, Ερασμία, Ερατώ, Ερμηνεία, Ευτέρπη, Θάλεια, Θεανώ, Θεανόη, Θεόνυμφη, Θεοφάνη, Καλλιρρόη, Καλλίστη, Κλειώ, Κλεονίκη, Κλεοπάτρα, Κοραλλία, Λάμπρω, Μαργαρίτα, Μαριάνθη, Μελπομένη, Μόσχω, Ουρανία, Πανδώρα, Πηνελόπη, Πολύμνια, Πολυνίκη, Σαπφώ, Τερψιχόρη, Τρωάς, Χάιδω και Χαρίκλεια. Για ορισμένα από αυτά τα ονόματα διατυπώνονται επιφυλάξεις ως προς την ιστορική τους απόδοση, καθώς ορισμένες ονομασίες εμφανίζονται σε μεταγενέστερες περιόδους. Η 1η Σεπτεμβρίου, όμως, έχει και μια επιπλέον σημασία για την Ορθοδοξία. Είναι η ημέρα της Αρχής της Ινδίκτου, δηλαδή η αρχή του νέου εκκλησιαστικού έτους. Έτσι, η σημερινή ημερομηνία δεν αποτελεί μόνο ημέρα μνήμης Αγίων, αλλά και αφετηρία ενός νέου κύκλου στο λειτουργικό ημερολόγιο της Εκκλησίας.