Η σημερινή ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη ΔΕΘ αναμένεται να αποτυπώσει με σαφήνεια τις βασικές κυβερνητικές προτεραιότητες για την επόμενη περίοδο, με το Μέγαρο Μαξίμου να επιχειρεί να παρουσιάσει έναν σχεδιασμό που δεν περιορίζεται στους επόμενους μήνες, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρο τον ορίζοντα της κυβερνητικής θητείας. Η φετινή παρουσία του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη αποκτά ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία η κυβέρνηση καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στη διατήρηση της οικονομικής σταθερότητας και στην περαιτέρω ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών.
Το μήνυμα που έστειλε ο κ. Μητσοτάκης πριν από τη σημερινή του ομιλία κινήθηκε ξεκάθαρα στη γραμμή της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Οι παρεμβάσεις που πρόκειται να παρουσιαστούν δεν θέλει η κυβέρνηση να εκληφθούν ως ένα προσωρινό πακέτο παροχών, αλλά ως μέρος ενός ευρύτερου και κοστολογημένου σχεδίου, το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί σε βάθος χρόνου. Ο πρωθυπουργός έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στο γεγονός ότι δεν πρόκειται να υπάρξει υπέρβαση των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας, υπογραμμίζοντας χαρακτηριστικά πως «δεν ξοδεύουμε ούτε ευρώ παραπάνω από αυτά που μπορούμε». Παράλληλα, τόνισε ότι το κυβερνητικό πρόγραμμα έχει υπολογιστεί μέχρι τελευταίου ευρώ και ότι η χώρα βρίσκεται στην «οροφή των δαπανών».
Το στοίχημα της επόμενης τετραετίας
Στην καρδιά του κυβερνητικού σχεδιασμού βρίσκεται η προσπάθεια να δοθεί έμφαση σε παρεμβάσεις με μόνιμο χαρακτήρα και όχι σε μέτρα που θα έχουν αποκλειστικά βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα. Βασικός στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα αφήγημα για την επόμενη ημέρα της οικονομίας, με κεντρικό άξονα την αύξηση των εισοδημάτων και τη σταδιακή βελτίωση των αποδοχών των εργαζομένων. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον κατώτατο μισθό, με ορίζοντα το 2027, καθώς η κυβέρνηση θέλει να εμφανίσει την πολιτική των αυξήσεων ως μια σταθερή στρατηγική και όχι ως μια μεμονωμένη κίνηση ενόψει εκλογών.
Η λογική που επικρατεί στο Μέγαρο Μαξίμου είναι ότι για να διατηρηθούν τέτοιου είδους παρεμβάσεις σε βάθος χρόνου θα πρέπει να συνεχιστεί η δημιουργία δημοσιονομικού χώρου. Γι’ αυτό και ο πρωθυπουργός επέλεξε να αναδείξει, πριν από την ομιλία του, τη σημασία της αξιοπιστίας της ελληνικής οικονομίας. Σε συνομιλία του με δημοσιογράφους απέφυγε να αποκαλύψει τις λεπτομέρειες των μέτρων που θα ανακοινώσει, κρατώντας κλειστά τα χαρτιά του. Ενδεικτική ήταν και η απάντησή του όταν ρωτήθηκε από το Newsbomb για το ενδεχόμενο επαναφοράς του 13ου μισθού στο Δημόσιο: «Ποιος τα λέει αυτά; Δεν γνωρίζω τίποτα…».
«Δεν ανησυχώ για τον χειμώνα»
Παράλληλα με τις οικονομικές εξαγγελίες, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να μεταφέρει και ένα μήνυμα αισιοδοξίας για την πορεία της ελληνικής οικονομίας. Μιλώντας χθες σε δημοσιογράφους, δήλωσε χαρακτηριστικά «δεν ανησυχώ για τον χειμώνα», συνδέοντας την εκτίμησή του με τη σημερινή εικόνα της χώρας στις διεθνείς αγορές. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα εξακολουθεί να δανείζεται με χαμηλό επιτόκιο, ενώ υποστήριξε ότι «δεν είναι τυχαίο που οι αγορές δεν ανησυχούν για την Ελλάδα μαζί μας».
Ο πρωθυπουργός έθεσε μάλιστα και μια ευρύτερη πολιτική διάσταση, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η θετική στάση των αγορών μπορεί να συνδέεται όχι μόνο με τη δημοσιονομική εικόνα, αλλά ενδεχομένως και με τις εκτιμήσεις τους για το αποτέλεσμα των επόμενων εθνικών εκλογών. Το κυβερνητικό μήνυμα είναι συνεπώς διπλό: από τη μία πλευρά υπάρχει η πρόθεση για νέες μόνιμες παρεμβάσεις που θα ενισχύσουν τα εισοδήματα και από την άλλη η σαφής δέσμευση ότι δεν πρόκειται να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Μάρτιος ή Μάιος για τις εκλογές;
Ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει και το ζήτημα του χρόνου διεξαγωγής των επόμενων εθνικών εκλογών. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δέχθηκε ερώτηση για το κατά πόσο η κάλπη θα μπορούσε να στηθεί τον Μάρτιο ή τον Μάιο, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει κάποιο από τα δύο ενδεχόμενα. «Είναι νωρίς ακόμη να αποφασίσω», απάντησε χαρακτηριστικά, αφήνοντας ανοιχτό το εκλογικό ημερολόγιο.
Η συγκεκριμένη φράση δεν συνιστά ασφαλώς προαναγγελία πρόωρων εκλογών, αλλά ούτε αποτελεί και κατηγορηματική διάψευση των σχετικών σεναρίων. Με αυτόν τον τρόπο, το Μέγαρο Μαξίμου διατηρεί την ευχέρεια να αποφασίσει τον κατάλληλο χρόνο, χωρίς να μετατρέψει τη φετινή ΔΕΘ σε επίσημη έναρξη προεκλογικής περιόδου. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η αναφορά του πρωθυπουργού στα ψηφοδέλτια της Νέας Δημοκρατίας, για τα οποία ανέφερε ότι οι σχετικές ανακοινώσεις θα γίνουν προς το τέλος, κοντά στον χρόνο των εκλογών.
Η πολιτική αντιπαράθεση στη ΔΕΘ
Η φετινή ΔΕΘ αποκτά παράλληλα έντονο πολιτικό χαρακτήρα, καθώς η οικονομία βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση. Η παρουσίαση του οικονομικού σχεδίου του Αλέξη Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη αποτέλεσε μία ακόμη αφορμή για το Μέγαρο Μαξίμου να συγκρίνει τις δικές του προτάσεις με εκείνες της αντιπολίτευσης, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη κάθε εξαγγελία να συνοδεύεται από συγκεκριμένη κοστολόγηση.
Κυβερνητικές πηγές εξαπέλυσαν επίθεση στον πρώην πρωθυπουργό, υποστηρίζοντας ότι δεν έδωσε ουσιαστικές απαντήσεις στην κριτική που δέχθηκε για το οικονομικό του πρόγραμμα. Έτσι, η σημερινή ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν αναμένεται να περιοριστεί αποκλειστικά στην παρουσίαση οικονομικών μέτρων. Θα έχει και σαφή πολιτική στόχευση, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να απαντήσει στο ποιος μπορεί να εγγυηθεί την εφαρμογή των εξαγγελιών, τη συνέχιση των αυξήσεων στα εισοδήματα και παράλληλα τη διατήρηση της δημοσιονομικής σταθερότητας.
Η στήριξη στη Σοφία Ζαχαράκη
Στο μεταξύ, ο πρωθυπουργός θέλησε να βάλει τέλος και στη συζήτηση που έχει ανοίξει γύρω από τη Σοφία Ζαχαράκη και τα δημοσιεύματα που αφορούν τα σχολικά βιβλία. Η απάντησή του ήταν ιδιαίτερα αιχμηρή, καθώς χαρακτήρισε τις σχετικές αναφορές «σαχλαμάρες» και ζήτησε να υπάρξει σοβαρότητα γύρω από το ζήτημα. Όταν μάλιστα ρωτήθηκε εάν υπάρχει πολιτικό θέμα με την υπουργό Παιδείας, απάντησε χαρακτηριστικά: «Ναι, γι’ αυτό ήταν δίπλα μου σήμερα η Σοφία».
Η παρουσία της Σοφίας Ζαχαράκη στο πλευρό του πρωθυπουργού δεν πέρασε απαρατήρητη και λειτούργησε ως ένα σαφές πολιτικό μήνυμα από την πλευρά του Μεγάρου Μαξίμου. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρήθηκε να διαψευστούν στην πράξη τα σενάρια που ήθελαν να υπάρχει πρόβλημα στις σχέσεις του πρωθυπουργού με την υπουργό Παιδείας ή ευρύτερα στο συγκεκριμένο κυβερνητικό χαρτοφυλάκιο.
Η επόμενη ημέρα της κυβέρνησης
Το βασικό ερώτημα πλέον είναι με ποιον τρόπο ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα συνδέσει τις σημερινές ανακοινώσεις με το συνολικό κυβερνητικό αφήγημα για την περίοδο που ακολουθεί. Η εξίσωση που καλείται να διαχειριστεί η κυβέρνηση δεν είναι απλή: αύξηση των χρημάτων που μένουν στην τσέπη των πολιτών, μόνιμες παρεμβάσεις στο εισόδημα, συνέχιση των μεταρρυθμίσεων και ταυτόχρονα αυστηρή τήρηση των δημοσιονομικών περιορισμών.
Αυτό είναι και το μεγάλο στοίχημα της φετινής παρουσίας του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ. Να παρουσιάσει έναν κυβερνητικό σχεδιασμό που θα δείχνει ότι η χώρα κινείται με ορίζοντα την επόμενη τετραετία και όχι αποκλειστικά την επόμενη εκλογική αναμέτρηση. Την ίδια στιγμή, όμως, η φράση «είναι νωρίς ακόμη να αποφασίσω» διατηρεί ανοιχτό το ενδεχόμενο η κάλπη να στηθεί νωρίτερα από το τέλος της συνταγματικής περιόδου. Το πολιτικό ρολόι έχει ήδη αρχίσει να μετρά αντίστροφα και η σημερινή ομιλία στη ΔΕΘ αναμένεται να δείξει εάν το βάρος θα πέσει περισσότερο στο σχέδιο της τετραετίας ή αν, πίσω από τις οικονομικές εξαγγελίες, θα διαφανούν ακόμη πιο καθαρά οι πραγματικοί εκλογικοί σχεδιασμοί της κυβέρνησης για το 2027.