Ποικίλες αντιδράσεις, συζητήσεις και έντονο προβληματισμό έχει προκαλέσει τις τελευταίες ημέρες μια αγγελία ακρόασης (casting call) που δημοσιοποιήθηκε για τη νέα θεατρική παραγωγή του Μάρκου Σεφερλή. Η αναζήτηση ηθοποιού για έναν βασικό γυναικείο ρόλο στάθηκε η αφορμή να ξεσπάσει ένας νέος κύκλος συζητήσεων γύρω από τα όρια της καλλιτεχνικής αδείας, τις προδιαγραφές των θεατρικών ρόλων και τα στερεότυπα που ενδεχομένως αναπαράγονται στη σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος.
Τα κριτήρια της αγγελίας και οι απαιτήσεις του ρόλου
Στη σχετική αγγελία που ανέβηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ζητείται μια νεαρή ηθοποιός (ηλικίας 18 έως 25 ετών) για την κάλυψη ενός πρωταγωνιστικού ρόλου. Ανάμεσα στα βασικά προσόντα και τα χαρακτηριστικά που επισημαίνονται, ξεχωρίζει η απαίτηση για «έντονη θηλυκότητα» καθώς και για «αισθησιακή σκηνική παρουσία».
Αυτές οι διατυπώσεις ήταν που άναψαν τη σπίθα της αντιπαράθεσης. Από τη μία πλευρά, υποστηρίζεται πως πρόκειται για αμιγώς επαγγελματικά κριτήρια που εξυπηρετούν τις ειδικές ανάγκες ενός συγκεκριμένου σενάριου και χαρακτήρα. Στον χώρο της υποκριτικής, η εξωτερική εμφάνιση, το παρουσιαστικό και η ενέργεια ενός ηθοποιού αποτελούν βασικά εργαλεία για τη στελέχωση ενός θιάσου και τη σωστή απόδοση ενός θεατρικού έργου.
Η κριτική περί στερεοτύπων και το κλείσιμο των σχολίων
Από την άλλη πλευρά, δεν ήταν λίγοι εκείνοι που αντέδρασαν, υποστηρίζοντας ότι ο συνδυασμός της νεαρής ηλικίας με την απαίτηση για έντονη θηλυκότητα και αισθησιασμό αναπαράγει ξεπερασμένα στερεότυπα για τη γυναίκα στο θέατρο. Οι επικριτές θεωρούν ότι τέτοιου είδους διατυπώσεις εμπορευματοποιούν τη γυναικεία εικόνα και θέτουν επιφανειακά κριτήρια επιλογής, εστιάζοντας περισσότερο στην εξωτερική εμφάνιση παρά στην υποκριτική γκάμα.
Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κάτω από την ανάρτηση της αγγελίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αποφασίστηκε η απενεργοποίηση των σχολίων. Η κίνηση αυτή υπογραμμίζει την ένταση που δημιουργήθηκε γύρω από το θέμα, καθώς η πλευρά της παραγωγής επέλεξε να αποφύγει τη δημόσια αντιπαράθεση και τα αρνητικά σχόλια στην πλατφόρμα.
Ένα διαρκές ερώτημα για το σύγχρονο θέατρο
Το περιστατικό αυτό φέρνει ξανά στην επιφάνεια ένα διαρκές δίλημμα που απασχολεί την καλλιτεχνική κοινότητα: Πού τελειώνουν οι αντικειμενικές ανάγκες της θεατρικής πράξης και πού αρχίζει η αναπαραγωγή κοινωνικών στερεοτύπων;
Είναι η απαίτηση για αισθησιακή παρουσία απλώς μέρος της περιγραφής ενός συγκεκριμένου ρόλου ή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη νοοτροπία που πρέπει να επανεξεταστεί; Το κοινό και οι άνθρωποι του χώρου παραμένουν διχασμένοι, την ώρα που η νέα παραγωγή του Μάρκου Σεφερλή βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της δημοσιότητας πριν καν ανέβει στη σκηνή.