Η ΑΑΔΕ, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, περνά σε ένα αυστηρότερο, αλλά ταυτόχρονα ταχύτερο και περισσότερο ψηφιοποιημένο μοντέλο για τη διαχείριση των προστίμων που αφορούν ανασφάλιστα οχήματα. Στο νέο πλαίσιο εντάσσεται, για πρώτη φορά, και η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για την εξέταση των ενστάσεων που υποβάλλουν οι πολίτες. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ θέτει σε λειτουργία δύο ειδικά Γραφεία Διοικητικών Ελέγχων, τα οποία θα αναλάβουν την οργανωμένη επεξεργασία των υποθέσεων. Η αλλαγή αυτή έρχεται ως απάντηση στον μεγάλο αριθμό πράξεων που προκύπτουν από τους διασταυρωτικούς ελέγχους, αλλά και στην ανάγκη να εξετάζονται γρηγορότερα τα δικαιολογητικά που καταθέτουν οι υπόχρεοι. Παρά τη χρήση της τεχνολογίας και των αυτοματοποιημένων διαδικασιών, η τελική απόφαση για κάθε ένσταση εξακολουθεί να ανήκει αποκλειστικά στα αρμόδια όργανα της ΑΑΔΕ.
Το νέο καθεστώς ελέγχου των ενστάσεων
Με απόφαση του διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, δημιουργείται από ένα ειδικό Γραφείο Διοικητικών Ελέγχων στις Μονάδες Ειδικών Οικονομικών Ελέγχων (Μ.Ε.Ο.ΕΛ.) Αττικής και Μακεδονίας. Τα δύο γραφεία θα έχουν ως αντικείμενο την εξέταση των ενστάσεων που αφορούν τα ανασφάλιστα Ι.Χ., με στόχο η διαδικασία να γίνεται πιο οργανωμένα και να ακολουθεί ενιαία ροή. Ειδικότερα, θα εξετάζουν εάν οι ενστάσεις είναι πλήρεις και εάν πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις νομιμότητας, θα διατυπώνουν εισήγηση για κάθε υπόθεση και στη συνέχεια θα καταχωρίζουν τις σχετικές αποφάσεις στο πληροφοριακό σύστημα διασταυρωτικών ελέγχων οχημάτων μέσω της Ενιαίας Ψηφιακής Πύλης του Δημοσίου. Η δημιουργία των συγκεκριμένων γραφείων συνδέεται άμεσα με τον μεγάλο όγκο των υποθέσεων που έχουν προκύψει από τους ελέγχους και αποσκοπεί στην καλύτερη κατανομή και ταχύτερη διεκπεραίωση των αιτημάτων των πολιτών. Με αυτόν τον τρόπο, η διαδικασία των ενστάσεων αποκτά πιο συγκεκριμένη δομή, ενώ περιορίζεται η ανάγκη για χειροκίνητη επεξεργασία κάθε υπόθεσης από την αρχή.
Η τεχνητή νοημοσύνη εξετάζει αλλά δεν αποφασίζει
Η νέα προσέγγιση δεν αφορά μόνο την επιβολή των προστίμων, αλλά επεκτείνεται συνολικά στον τρόπο με τον οποίο η ΑΑΔΕ διαχειρίζεται τον μεγάλο όγκο των υποθέσεων, αξιοποιώντας πλέον και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης. Ενδεικτικό του μεγέθους του εγχειρήματος είναι ότι στον τελευταίο κύκλο αποστολής πράξεων επιβολής προστίμων, τον Ιούνιο, κοινοποιήθηκαν 32.200 πράξεις συνολικού ύψους 12.545.250 ευρώ για οχήματα που διαπιστώθηκε ότι ήταν ανασφάλιστα στις 10 Μαρτίου 2026. Από αυτές, οι 30.250 αφορούσαν φυσικά πρόσωπα και οι 1.550 νομικά πρόσωπα, δηλαδή εταιρείες. Παράλληλα, είχαν προηγηθεί άλλες 297.500 πράξεις επιβολής προστίμων και οφειλών που αφορούσαν τη μη ασφάλιση οχημάτων και τη μη καταβολή τελών κυκλοφορίας για το 2025. Συνολικά, πρόκειται για σχεδόν 320.000 πρόστιμα και οφειλές, για τα οποία οι υπόχρεοι μπορούν να καταθέσουν ένσταση μέσω της εφαρμογής «Διασταυρωτικοί Έλεγχοι» στο Gov.gr, επισυνάπτοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά ανάλογα με τον λόγο της ένστασης. Η εξέταση γίνεται με τη χρήση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων από τη Γενική Διεύθυνση ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ, αλλά και μέσω αυτοματοποιημένων διαδικασιών που αξιοποιούν τη διαλειτουργικότητα με τα πληροφοριακά συστήματα των αρμόδιων φορέων. Το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης θα αναλύει τα στοιχεία και τα δικαιολογητικά που συνοδεύουν κάθε ένσταση και θα δημιουργεί τεκμηριωμένη εισήγηση για το αν αυτή θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Η εισήγηση θα περιλαμβάνει πρόταση αξιολόγησης, δείκτη εμπιστοσύνης, αλλά και αιτιολόγηση διατυπωμένη σε φυσική γλώσσα, ώστε να διευκολύνεται και να επιταχύνεται το έργο των ελεγκτών. Ωστόσο, η τεχνητή νοημοσύνη δεν λαμβάνει την τελική απόφαση, καθώς η εισήγησή της δεν δεσμεύει το αρμόδιο όργανο, το οποίο εξακολουθεί να έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα να κρίνει κάθε υπόθεση.
Πώς προέκυψαν τα πρόστιμα και πώς υποβάλλονται οι ενστάσεις
Οι διασταυρωτικοί έλεγχοι, όπως και η διαδικασία κοινοποίησης των πράξεων επιβολής προστίμων, πραγματοποιούνται από τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, σε συνεργασία με τα υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Υποδομών και Μεταφορών και Προστασίας του Πολίτη, καθώς και με την ΑΑΔΕ, υπό τον συντονισμό της Προεδρίας της Κυβέρνησης. Οι πολίτες που επιθυμούν να αμφισβητήσουν μια πράξη έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν ένσταση μέσα σε προθεσμία δέκα εργάσιμων ημερών από την ημερομηνία κοινοποίησης του προστίμου. Στην προθεσμία αυτή δεν υπολογίζεται το διάστημα από την 1η έως και την 31η Αυγούστου. Η ένσταση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω της εφαρμογής «Διασταυρωτικοί Έλεγχοι» στο Gov.gr και ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να επισυνάψει τα έγγραφα που αποδεικνύουν τον λόγο για τον οποίο αμφισβητεί την πράξη. Η διαδικασία έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε οι αρμόδιες υπηρεσίες να μπορούν να διασταυρώνουν τα στοιχεία που υποβάλλονται με τις διαθέσιμες πληροφορίες από άλλα πληροφοριακά συστήματα, περιορίζοντας παράλληλα τον χρόνο που απαιτείται για την επεξεργασία κάθε υπόθεσης. Οι πολίτες ενημερώνονται για την έκβαση της ένστασής τους μέσα από την ίδια εφαρμογή, ενώ όσοι είναι εγγεγραμμένοι στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας (ΕΜΕπ) μπορούν να λάβουν σχετική ειδοποίηση και μέσω SMS ή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου. Σε περίπτωση απόρριψης της ένστασης, η απάντηση περιλαμβάνει τον λόγο για τον οποίο δεν έγινε δεκτή, καθώς και την απόφαση του αρμόδιου φορέα.
Τι αλλάζει για τους ιδιοκτήτες ανασφάλιστων οχημάτων
Με το νέο σύστημα, η διαδικασία ελέγχου των ανασφάλιστων οχημάτων περνά σε ένα περισσότερο αυτοματοποιημένο και ψηφιακό περιβάλλον, με την τεχνητή νοημοσύνη να αναλαμβάνει την επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών πριν από την τελική αξιολόγηση από τους ελεγκτές. Η αξιοποίηση της τεχνολογίας αναμένεται να διευκολύνει την επεξεργασία των χιλιάδων ενστάσεων, καθώς το σύστημα θα μπορεί να εξετάζει τα στοιχεία, να εντοπίζει τα σχετικά δικαιολογητικά και να δημιουργεί μια τεκμηριωμένη πρόταση προς τα αρμόδια όργανα. Η τελική κρίση, ωστόσο, δεν μεταφέρεται στο αυτοματοποιημένο σύστημα, αλλά παραμένει στους ελεγκτές, οι οποίοι έχουν την ευθύνη για την απόφαση κάθε υπόθεσης. Για τους ιδιοκτήτες οχημάτων που έχουν λάβει πρόστιμο, επομένως, παραμένει ιδιαίτερα σημαντικό να τηρούν την προβλεπόμενη προθεσμία των δέκα εργάσιμων ημερών και να υποβάλλουν όλα τα απαραίτητα δικαιολογητικά που τεκμηριώνουν την ένστασή τους. Η νέα διαδικασία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι διασταυρωτικοί έλεγχοι έχουν οδηγήσει σε εκατοντάδες χιλιάδες πράξεις, με την ΑΑΔΕ να επιχειρεί μέσω των νέων γραφείων και των ψηφιακών εργαλείων να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα τον όγκο των υποθέσεων. Έτσι, η τεχνητή νοημοσύνη λειτουργεί ως ένα επιπλέον εργαλείο υποστήριξης των ελεγκτών, χωρίς να αντικαθιστά την ανθρώπινη κρίση και την αρμοδιότητα λήψης της τελικής απόφασης.